Pembelajaran Berinspirasi Reggio Emilia: Memupuk Rasa Ingin Tahu, Kreativiti dan Sahsiah
by on 11/03/2026 ...
Also available in : English
Apabila anda membayangkan sebuah bilik darjah prasekolah, anda mungkin terfikir tentang kanak-kanak yang duduk berbaris, menghafal huruf atau menyalin dari lembaran kerja. Namun, di sebuah bandar kecil di Itali, satu falsafah pendidikan yang sangat berbeza muncul selepas Perang Dunia Kedua iaitu sebuah pendekatan yang akhirnya mengubah pendidikan awal kanak-kanak di seluruh dunia. Inilah pendekatan Reggio Emilia, satu cara pengajaran yang melihat kanak-kanak bukan sebagai pelajar pasif, tetapi sebagai individu yang ingin tahu, berkebolehan dan bersedia meneroka dunia dengan cara mereka sendiri.
Hari ini, pendekatan Reggio Emilia telah memberi inspirasi kepada sekolah-sekolah di seluruh dunia, termasuk di Malaysia. Walaupun hanya sedikit yang dapat mengamalkannya dalam bentuk yang paling tulen, banyak prasekolah seperti Odyssey The Global Preschool yang bangga dikenali sebagai sekolah yang berinspirasi Reggio Emilia. Apakah maksudnya, dan mengapa ia penting untuk perkembangan anak anda?
Inti Falsafah Reggio Emilia
Pendekatan ini mentakrifkan semula pendidikan dengan melihat kanak-kanak bukan sebagai bekas kosong yang perlu diisi dengan fakta, tetapi sebagai peserta aktif dalam perjalanan pembelajaran mereka sendiri. Falsafah ini berasaskan beberapa idea utama:
- Kanak-kanak berkebolehan dan berkeupayaan – Mereka secara semula jadi ingin tahu dan mampu membina pengetahuan mereka sendiri.
- Pembelajaran ialah perjalanan penemuan – Penerokaan, pertanyaan dan eksperimen lebih penting daripada sekadar menghafal jawapan.
- Hubungan adalah teras pembelajaran – Kanak-kanak belajar paling baik melalui kerjasama dengan guru, rakan sebaya, keluarga dan persekitaran mereka.
“Reggio Emilia adalah tentang melengkapkan kanak-kanak dengan kemahiran abad ke-21. Perubahan tidak akan berhenti, dan pendekatan ini mengajar kanak-kanak untuk menyesuaikan diri dengan dunia yang sentiasa berkembang,” kata Ms. Dora Yusiska, pengetua Odyssey The Global Preschool.
Tiga Guru dalam Reggio Emilia
Salah satu ciri utama pendekatan Reggio Emilia ialah konsep tiga guru:
- Guru di bilik darjah – bukan sebagai pensyarah, tetapi sebagai fasilitator yang membimbing dan mencetuskan rasa ingin tahu.
- Kanak-kanak – pelajar yang mempunyai suara dan keupayaan membuat pilihan; idea, soalan dan penemuan mereka dihargai.
- Persekitaran – bilik darjah, bahan dan ruang sekeliling yang direka dengan teliti untuk menginspirasikan pembelajaran.
“Cara kami menyusun persekitaran sangat disengajakan. Setiap sudut, setiap paparan mempunyai tujuan untuk meningkatkan rasa ingin tahu dan memperkayakan pembelajaran,” kata Ms. Dora.
Dalam praktiknya, ini bermaksud bilik darjah bukan sekadar empat dinding dan meja. Ia adalah ruang hidup yang dipenuhi tekstur, warna, objek dan peluang untuk meneroka, di mana kanak-kanak belajar melalui interaksi dengan segala yang ada di sekeliling mereka.
Persekitaran sebagai “Guru Ketiga”
Dalam Reggio Emilia, persekitaran bukan sekadar latar belakang, ia secara aktif membentuk pembelajaran. Bilik darjah yang direka dengan teliti menggalakkan kanak-kanak untuk bereksperimen, memerhati dan membuat refleksi.
Di Odyssey, contohnya, bilik darjah disusun dengan tujuan untuk mencetuskan soalan. Kanak-kanak mungkin mengumpul daun, batu atau cangkerang semasa berjalan di alam semula jadi, kemudian kembali ke kelas untuk menghasilkan karya seni atau menjalankan eksperimen sains dengannya. Malah persekitaran bandar, bangunan, trafik atau pasar, boleh menjadi sebahagian daripada perjalanan pembelajaran.
“Kanak-kanak belajar daripada persekitaran. Peranan kami ialah membantu mereka menyesuaikan diri. Teknologi, contohnya, adalah sebahagian daripada dunia hari ini. Kami mengintegrasikan IT secara bertanggungjawab, bukan sekadar masa skrin, tetapi sebagai kemahiran yang diperlukan untuk masa depan,” jelas Cik Dora.
Belajar Melalui Rasa Ingin Tahu dan Penerokaan
Dalam bilik darjah tradisional, jawapan sering diberikan terlebih dahulu dan kanak-kanak dijangka menghafalnya. Reggio Emilia membalikkan proses ini—kanak-kanak digalakkan untuk bertanya soalan, menguji idea dan membuat kesimpulan sebelum guru memberikan penjelasan.
Ambil contoh konsep tenggelam dan terapung. Daripada diberitahu bahawa “objek berat akan tenggelam”, kanak-kanak akan mengumpul pelbagai objek, mengujinya di dalam air dan berbincang mengapa sesetengahnya terapung manakala yang lain tenggelam. Seorang kanak-kanak mungkin berkata, “Yang ini besar, jadi ia akan tenggelam.” Yang lain pula mungkin memerhati, “Ia besar, tetapi ada udara di dalamnya, jadi ia terapung.”
Dengan cara ini, selain belajar sains, mereka juga belajar berfikir secara kritikal, membuat hipotesis dan berfikir secara logik.
Membina Sahsiah Bersama Pengetahuan
Pendidikan berinspirasi Reggio Emilia melangkaui akademik semata-mata. Ia membangunkan nilai dan kemahiran yang berkekalan sepanjang hayat:
- Rasa ingin tahu sebagai cara berfikir – Kanak-kanak membentuk tabiat bertanya dan meneroka kemungkinan.
- Keyakinan melalui rasa dihargai – Guru menghargai suara kanak-kanak, lalu membina pelajar yang yakin.
- Ketahanan emosi – Ruang seperti sudut kesedaran diri membantu kanak-kanak mengurus emosi dan membina strategi mengatasi cabaran.
- Kerjasama dan empati – Projek berkumpulan mengajar kanak-kanak mendengar, berunding dan menghargai perspektif orang lain.
“Keyakinan tidak boleh diajar, ia hanya boleh ‘ditangkap’. Apabila kanak-kanak dihormati secara konsisten, mereka secara semula jadi menjadi lebih yakin dan ingin tahu,” kata Cik Dora.
Mengapa Reggio Emilia Tulen Jarang di Malaysia
Walaupun falsafah ini sangat dihargai, mengaplikasikannya sepenuhnya di luar Itali bukanlah mudah. Sistem pendidikan tempatan, jangkaan ibu bapa dan norma budaya sering mempengaruhi cara pendekatan ini dilaksanakan.
Sebab itu prasekolah seperti Odyssey memilih untuk dikenali sebagai Reggio Emilia–inspired. Mereka mengekalkan semangat penerokaan, rasa ingin tahu dan penghormatan terhadap kanak-kanak, sambil menyesuaikannya dengan konteks Malaysia dan Asia.
Sebagai contoh, Odyssey mengintegrasikan pembelajaran Mandarin dalam programnya bagi memenuhi keperluan linguistik keluarga tempatan, sambil mengekalkan pendekatan pembelajaran yang dipimpin oleh kanak-kanak.
Odyssey sebagai Teladan Sekolah Berinspirasi Reggio Emilia
Sebagai sebahagian daripada kumpulan Busy Bees, Odyssey The Global Preschool membawa falsafah Reggio Emilia ke Malaysia dengan menyesuaikan amalan terbaik global untuk keluarga tempatan. Pusatnya di Mont Kiara menawarkan ruang pembelajaran yang menggalakkan rasa ingin tahu – di dalam dan di luar bilik darjah – melalui projek, penceritaan dan aktiviti penerokaan secara langsung.
Mandarin juga diintegrasikan secara semula jadi bersama Bahasa Inggeris dan Bahasa Malaysia, mempersiapkan kanak-kanak untuk masa depan yang berbilang bahasa. Pendekatan ini turut bergantung kepada komitmen Odyssey dalam melatih guru. Memandangkan tidak ramai pendidik yang mempunyai pengalaman Reggio Emilia secara langsung, Odyssey melatih guru prasekolah yang bersemangat untuk beralih daripada peranan autoriti kepada fasilitator pembelajaran.
Daripada memberikan jawapan siap, guru mencetuskan rasa ingin tahu melalui soalan dan perbualan dua hala. Sebagai contoh, seorang guru mungkin berkata:
“Kamu boleh duduk di lantai jika mahu, tetapi lantainya sejuk. Apa pendapat kamu?”
Perbualan mudah seperti ini membantu kanak-kanak berfikir, menilai dan membuat keputusan sendiri.
Sama pentingnya ialah teladan yang ditunjukkan oleh guru. Guru di Odyssey sedar bahawa kanak-kanak bukan sahaja belajar daripada pelajaran, tetapi juga daripada tingkah laku orang dewasa di sekeliling mereka. Dengan menunjukkan rasa hormat, kesabaran dan sifat ingin tahu, mereka menanam nilai yang sama dalam diri kanak-kanak.
“Keyakinan tidak boleh diajar, ia hanya boleh ‘ditangkap’,” kata Cik Dora.
Dengan mencontohi nilai-nilai ini, guru membantu kanak-kanak membesar menjadi individu yang yakin dan berfikiran kritikal, kesan yang berkekalan jauh selepas mereka meninggalkan prasekolah.
“Kami sentiasa cuba memberikan pengalaman terbaik dalam kehidupan kanak-kanak, walaupun hanya untuk beberapa tahun. Tetapi kami mahu memberi kesan yang akan mereka bawa sepanjang hidup,” tambah Cik Dora.
Sediakan Kanak-Kanak untuk Dunia yang Sentiasa Berubah
Bagi ibu bapa, tahun-tahun prasekolah adalah peluang untuk menanam benih yang akan berkembang sepanjang hayat. Reggio Emilia mengingatkan kita bahawa pendidikan bukan sekadar tentang keseragaman, tetapi tentang memupuk rasa ingin tahu, kreativiti dan sahsiah yang berdikari.
“Reggio Emilia adalah tentang melahirkan generasi yang berani bertanya, berfikir secara kritikal dan tahu membuat keputusan sendiri. Inilah kemahiran untuk bertahan pada masa depan,” kata Cik Dora.
Di Malaysia, prasekolah seperti Odyssey The Global Preschool memberi gambaran bagaimana falsafah ini boleh memberi impak yang besar terhadap perkembangan kanak-kanak dalam jangka panjang.
Ketahui lebih lanjut tentang pembelajaran berinspirasi Reggio Emilia di Odyssey, dan lihat bagaimana rasa ingin tahu boleh membentuk masa depan anak anda.
